Artikel
Geschreven door Mattijs van de Weijer
Posted on 08-08-2013

De menselijke factor in Risk & Compliance

123 keer gelezen

Wat is integriteit? Heeft te maken met moraal? Is het ethiek? Denkt u gelijk aan trefwoorden als eerlijk, helder en transparant? Moet uw bedrijf altijd handelen naar wat er van uw bedrijf verwacht wordt? Is integriteit nog beïnvloedbaar door externe factoren? Ik denk aan mensen. Risk & Compliance heeft namelijk een hele belangrijke menselijke kant.


What’s in it for me?

Mensen maken alleen maar deel uit van groepen waar zijzelf beter van denken te worden. Ooit een voetballer gezien die zich opofferde om bij een bepaalde club te gaan spelen? Mensen zijn opportunistisch en zullen in de eerste plaats voor zichzelf kiezen. Naar alle waarschijnlijkheid stelt u zichzelf ook geregeld de vraag: “What’s in it for me?”
 

Het mensenrisico

Het ‘mensenrisico’, ook wel integriteit of frauderisico genoemd, toont zichzelf slechts in risico-assessments. Het mensenrisico is niet autonoom; het verandert afhankelijk van de  beheersingsmaatregelen. Slim risicomanagement richt zich dan ook op organisatorische elementen in plaats van op incidenten, en daardoor veel minder op straffen en belonen. Het maakt deel uit van uw organisatie en is geïntegreerd in de bedrijfsprocessen. Dit doet niet alleen eventuele schade verminderen, maar verbetert ook de bedrijfscultuur en daardoor de weerbaarheid van organisaties. Compliance is afhankelijk van veel factoren, waar de mens belangrijk in is. Hoe pakt u de mensenkant aan?
 

De voetbalteam metafoor

Probeer voor uzelf de vergelijking te maken met een voetbalteam. Het is niet het voetbalveld dat bepaalt of uw voetbalteam goed speelt of niet. Of de club waarvoor het team speelt. Met andere woorden, het gaat niet om het systeem maar om de mensen. U kunt niet blindvaren op een systeem, maar moet altijd goed kijken wat er in de organisatie speelt. Een goed voetbalteam heeft een goede trainer nodig die duidelijk uitlegt wat de regels zijn. De spelers van het elftal weten wat er van hen verwacht wordt en zijn gemotiveerd om samen te spelen om een gemeenschappelijk doel te bereiken. De drive van de voetbalspelers staat voorop. U wilt niet dat iemand tijdens de wedstrijd tussentijds het speelveld verlaat. Een afvaller kan rare fratsen uithalen en begeeft zich sneller buiten de gestelde kaders; hij kan fraude plegen. Houd uw team dus aligned.
 

Tips voor een goed raamwerk voor Risk & Compliance

  • Ga ervan uit dat menselijk handelen niet wordt gestimuleerd door wat mensen kunnen of wat zij moeten, maar vooral door wat zij willen ('desires'). Het gaat erom hen te motiveren met wat hen aanspreekt; wat zij aantrekkelijk vinden. Dit is wat managers vaak doen: zij wenden een gesprek zo dat hun medewerkers zelf uitspreken wat de manager graag gedaan wil zien. Het lijkt dan zo alsof de medewerker het idee zelf heeft verzonnen. De medewerker krijgt alle lof; de manager zijn zin.
  • Zet dus de wil voorop: stimuleer en prijs gewenst gedrag in plaats van gedrag te verbieden. Geef de gelegenheid, tijd en ruimte (faciliteer!) om het gewenste gedrag te vertonen. Schep (duidelijke) kaders!
  • Regelgeving en aansturing dient dan te omvatten:
    • De begrijpelijke noodzaak om op een bepaalde wijze te handelen
    • In combinatie met de wens om ook daadwerkelijk zo te handelen

…binnen een conventioneel raamwerk dat aantrekkelijk is voor het individu.

  • Bedenk altijd wat mensen motiveert: alleen mensen kunnen goed of fout handelen; niet procedures, processen of technologie. Het ligt niet aan een proces of procedure, maar om de manier waarop mensen hiermee omgaan.
  • Hoewel grote gemotiveerdheid inspireert, helpt kritisch zijn te overleven.