Artikel
Geschreven door Martijn Roos
Posted on 28-09-2018

De toekomstige cyberoorlog om talent: het herprogrammeren van werk (deel 2)

89 keer gelezen

De huidige arbeidsbemiddelingsmarkt is een echte kandidatenmarkt. Eén op de vier bedrijven heeft inmiddels last van een structureel personeelstekort en het aantal openstaande vacatures is opgelopen tot een recordhoogte. Een ommekeer is voorlopig niet in zicht. Met name voor ICT en technische beroepen blijft de vraag naar kandidaten hoog. Hoe kunt u als werkgever een duurzame voorsprong behalen op de concurrentie? En hoe verstevigt u als werknemer uw positie op de arbeidsmarkt, ook in de toekomst? Automatisering kan een duurzame oplossing bieden.

Worden alle banen geautomatiseerd?

We schreven het al in onze brancherapportage Graydon Insights Arbeidsbemiddeling 2018: "Door de robotisering gaan veel functies verdwijnen, maar een robot kan nog niet het gehele proces overnemen". Een menselijk aspect is vaak belangrijk en nodig. Organisatieadviesbureau McKinsey schatte eerder dat van 60 procent van alle banen ongeveer 30 procent geautomatiseerd kan worden. Het menselijk handelen zal dus nog niet helemaal vervangen worden. Maar met de automatisering die nu al mogelijk is, kunnen bedrijven de productiviteit van hun werknemers wel flink verhogen. Zo kunnen de activiteiten van een kok in een gemiddeld restaurant met behulp van bestaande technologie voor 75 procent geautomatiseerd worden. Maar er blijven mensen nodig die machines en robots bedienen of resultaten analyseren. Dit vraagt om andere competenties, die voorlopig alleen aan de mens toe te schrijven zijn. Wat zijn de gevolgen van kunstmatige intelligentie en automatisering voor de inhoud van ons werk? En hoe snel zullen banen geautomatiseerd worden?

Bepalende factoren voor de snelheid van automatisering

De snelheid waarmee functies daadwerkelijk geautomatiseerd zullen worden, hangt volgens onderzoek van McKinsey af van vijf factoren:

  1. Technische haalbaarheid. In hoeverre is het technisch mogelijk om bepaalde werkzaamheden te automatiseren? Voorspelbare fysieke handelingen, zoals het inpakken van dozen, zijn makkelijker te automatiseren dan bijvoorbeeld het managen van medewerkers.
  2. De kosten van automatisering. Het ontwikkelen van technologieën om werkzaamheden te automatiseren kost geld. Wegen de verwachte opbrengsten op tegen de kosten van de benodigde investering?
  3. Schaarste aan kandidaten. Hoe lastiger het is om kandidaten te vinden voor een bepaalde functie, hoe eerder werkgevers geneigd zullen zijn te kiezen voor automatisering.
  4. De voordelen van automatisering. Levert automatisering naast een besparing op loonkosten ook andere voordelen op, zoals een kleinere kans op fouten?
  5. Regelgeving en sociale acceptatie. Het aanpassen aan nieuwe technologieën kost tijd. Bijvoorbeeld omdat de regelgeving vanuit de overheid nog niet voldoet. Of omdat mensen zich niet altijd gemakkelijk voelen bij machines die menselijk handelen vervangen in bepaalde omgevingen, zoals een ziekenhuis.

Het belang van menselijke competenties

Door automatisering en kunstmatige intelligentie verandert ontegenzeggelijk het werkveld. Maar niet alle competenties kunnen worden vervangen door een robot, machine of computer. Uit ons brancheonderzoek bleek eerder dat het CV van kandidaten steeds meer naar de achtergrond verschuift. Er komt steeds meer aandacht voor de soft skills van een kandidaat. Past een kandidaat binnen het team en bij de cultuur van een organisatie? Kandidaten die hun waarde op de arbeidsmarkt willen verstevigen, doen er daarom goed aan te investeren in soft skills en kennis en vaardigheden die nodig zijn voor een succesvolle adoptie van nieuwe technologie. Het gaat hier om menselijke competenties dus, die een machine nog niet kan ‘leren’, zoals creativiteit, probleemoplossend vermogen, emotionele intelligentie en cognitieve flexibiliteit.

De vooruitzichten op de arbeidsmarkt

Het gaat goed met de economie. Maar als gevolg van de economische groei hebben werkgevers moeite met het vinden van personeel. Steeds meer bedrijven richten hun pijlen op automatisering en kunstmatige intelligentie als oplossing voor het toenemend personeelstekort. Daardoor verandert de arbeidsmarkt. Een deel van de huidige werkzaamheden zal worden overgenomen door machines. Maar de vraag naar menselijke competenties, zoals soft skills en vaardigheden die nodig zijn voor een succesvolle adoptie van nieuwe technologie, wordt groter. Dat betekent dat er banen zullen verdwijnen, maar dat er ook nieuwe banen zullen ontstaan. Eind 2017 voorspelde adviesbureau Gartner dat kunstmatige intelligentie tegen 2020 1,8 miljoen banen zal kosten, maar dat het tegelijkertijd 2,3 miljoen banen zal opleveren.

Op voorsprong met innovatie en automatisering

Door de groeiende economie zal het tekort aan personeel voorlopig blijven bestaan. Voor werkgevers is het van belang om personeel aan zich te binden. Maar hoewel investeren in personeel een goede oplossing kan zijn voor de korte termijn, zullen investeringen in innovatie, automatisering, procesverbetering en toekomstgerichte competenties van medewerkers benodigd zijn om een duurzame oplossing te kunnen vormen in de toekomst. Werkgevers zullen hierdoor kunnen beschikken over meer capaciteit met minder personeel. Ook zullen processen minder gevoelig zijn voor menselijke fouten. Als werknemers meer tijd krijgen om de skills van de toekomst te ontwikkelen en te gebruiken, verzekeren zij zich van een hogere waarde op de arbeidsmarkt. Door te investeren in innovatie en automatisering, sorteren werkgevers én werknemers tijdig voor op de toekomst en kunnen zij een gezonde voorsprong behalen op de concurrentie.

Meer weten?

  • Kunnen zakelijke beslissingen geautomatiseerd worden? Of blijft menselijke input nodig? In het eerste deel van deze serie benadrukte ik het belang van objectieve besluitvorming en schreef ik over het automatiseren van besluitvormingsprocessen. Deel 1 gemist? Lees mijn blog terug: ‘De toekomstige cyberoorlog om talent: het programmeren van robot (deel 1)’.
  • Kunstmatige intelligentie zal niet alleen de inhoud van ons werk veranderen, ook de markt zal zich verder ontwikkelen. Denk aan verschuivingen in de verdeling van werkgelegenheid per sector en veranderingen in arbeidsrelaties. Welke gevolgen hebben automatisering, digitalisering en kunstmatige intelligentie op de arbeidsmarkt? En wat voor bedrijfsmodellen en verdienmodellen zijn hier gevolg van? In het volgende deel van deze serie ga ik hier dieper op in. Houd ons blog in de gaten.