Artikel
Geschreven door Bruno Saman
Posted on 24-09-2013

Zakendoen in ontwikkelingslanden betekent pionieren en innoveren

89 keer gelezen

Innovaties ontwikkelingslanden eyeopener Westen

Innovaties in ontwikkelingslanden zijn hard nodig, maar toch branden weinig Westerse partijen hier hun vingers aan. De landen worden vaak gezien als risicovol en uitsluitend geschikt om technologie naartoe te brengen. Waarom zou je investeren in onderzoek en ontwikkeling in landen die qua maatschappelijke en economische standaard mijlen op je achter lopen?

Pionieren en innoveren

De doelgroep is vaak onbekend, de lokale marktkennis miniem en als techneut wil je toch zeker niet de jungle in worden gestuurd. Toch blijkt dit beeld achterhaald. Steeds meer bedrijven halen hun productie terug en sturen pioniers naar afgelegen landen om een lesje innovativiteit te krijgen. Wat kunnen wij op het gebied van innovatie leren en hoe kan een Westerse onderneming hier het best investeren?

Multinationals sturen onderzoeksteams de rimboe in

Derdewereldlanden zijn veel actiever op het gebied van innovatie dan wij denken. Sterker nog, als de wereldwijde Global Innovation Index wordt gecorrigeerd naar middelen waarmee de innovaties tot stand worden gebracht, bestaat de mondiale top tien voor het grootste gedeelte uit opkomende economieën.

Wetenschap, technologie en innovatie associëren wij naadloos met de Westerse mogendheden en de geciviliseerde samenleving. Dit is vandaag de dag niet meer reëel. Het aandeel van ontwikkelingslanden in het wereldwijde totaal aan publicaties en patenten groeit gestaag en steeds meer multinationals sturen hun onderzoekteams ‘de jungle’ in.

Voordelen innovaties ontwikkelingslanden

De ontwikkelingslanden hebben een aantal evidente tekortkomingen. Denk hierbij aan een beperkt budget, onderzoek in moeilijke omstandigheden en lastig contact tussen kennisinstellingen en bedrijven. Hier staat tegenover dat zij als geen ander in staat zijn creatieve oplossingen te vinden in situaties waarin de mogelijkheden beperkt zijn en situaties nijpend zijn. Hun assertiviteit is dus veel meer op de proef gesteld dan de onze. Wij kunnen van de ontwikkelingslanden leren hoe je met betrekkelijk weinig middelen toch innovatief kan zijn (in deze tijd erg bruikbaar) en last but not least: als innovaties uit het Westen nuttig kunnen zijn voor ontwikkelingslanden, waarom zou dat omgekeerd niet kunnen gelden?

Bewust van valkuilen  

Bij het doen van innovaties in deze landen krijgen MKB’ers de deksel nog weleens op hun hoofd. De oorzaak is er vaak in gelegen dat er kapitaalkrachtige investeringen worden gedaan in markten waarvan men de ‘ins and outs’ niet kent. Wie wil het product kopen? Tegen welke prijs? Hoe wordt het gedistribueerd? Ook de algemene basisregel van het internationaal zakendoen geldt hier: weet met wie je werkt en met wie je zakendoet. Zijn het experts met bruikbare lokale expertise? Hebt u te maken met goede leveranciers? Zijn deze kredietwaardig en betrouwbaar?

Er zijn nog 101 valkuilen te bedenken. U kunt het vergelijken met een zakelijke variant van het TROS programma ‘Ik vertrek’. Hierin wordt soms op pijnlijke wijze duidelijk hoe de Nederlander zich kan verslikken in een ander vestigingsklimaat.

Innovatieve financiering maakt het verschil

Volgens Pieter Verhagen van het innovatiebureau TNO zit de sleutel van het succes in een innovatieve financiering. Hij is een groot voorstander van zachte leningen in plaats van subsidies.

“Start niet meteen met grote bedragen die vooraf gebudgetteerd moeten worden. Werk in tranches met een relatief goedkoop haalbaarheidsonderzoek. Met subsidie is bijsturing mogelijk, terwijl innovatietrajecten per definitie veel onzekerheden in zich hebben. Ik pleit voor een innovatieve manier van financieren, zodat er ruimte is om te falen. Begin klein en selecteer scherp voor de volgende ronde.”